Autor: Zespół Fundacji Kupuj Odpowiedzialnie
Czas świątecznych spotkań, rozmów i pełnych stołów powoli dobiega końca. To także moment, w którym w polskich domach marnuje się najwięcej jedzenia w całym roku.
Skala problemu daje do myślenia:
● tylko w czasie świąt Bożego Narodzenia w Polsce wyrzucamy 61,7 tys. ton żywności
● to średnio 1,6 kg jedzenia na osobę
● 83% Polaków przyznaje, że wyrzuca świąteczne potrawy
● już w samą Wigilię marnuje się niemal 10 ton jedzenia
To nie tylko strata pieniędzy. Każda wyrzucona potrawa to zmarnowana woda, energia, praca ludzi i dodatkowe obciążenie dla klimatu. I choć święta to kulminacja problemu, trwa on cały rok. Gospodarstwa domowe odpowiadają za 60% całej marnowanej żywności w Polsce. Do kosza najczęściej trafiają pieczywo, wędliny, warzywa i owoce.
Dlaczego akurat po świętach marnujemy najwięcej?
Bo gotujemy „na oko”, kupujemy „na zapas” i nie mamy planu na to, co zrobić z jedzeniem, które zostało. Paradoks? Najwięcej wyrzucamy wtedy, gdy chcemy okazać największą troskę. Ale jest dobra wiadomość: większość jedzenia, które teraz masz w lodówce, wciąż da się uratować.
Co możesz zrobić TERAZ?
1. Zadbaj o dobre przechowywanie
Podziel potrawy na mniejsze porcje – szybciej się schłodzą i łatwiej je później wykorzystać. Przechowuj szczelnie, żeby jedzenie dłużej pozostało świeże. Zamroź, co się da – pierogi, zupy, mięsa. Zamrażarka to najlepszy sprzymierzeniec niemarnowania, a większość świątecznych potraw świetnie się zamraża i zachowuje smak.
2. Daj potrawom drugie życie
Świąteczne jedzenie to idealny punkt wyjścia do nowych dań:
● mięsa → kanapki, wrapy, sałatki
● ryby → pasty kanapkowe, tosty
● ziemniaki → kopytka, zapiekanki
● warzywa → zupy krem, tarty, naleśniki z farszem
Jedno świąteczne danie może stać się bazą nawet kilku kolejnych posiłków.
3. Podziel się nadwyżkami
Jeśli jedzenia jest za dużo, skorzystaj z jadłodzielni – ogólnodostępnych lodówek, w których można bezpłatnie zostawić lub wziąć jedzenie. To proste, bezpieczne i realnie ogranicza marnowanie.
Nie popełnij tych samych błędów przed sylwestrem i Nowym Rokiem.
Za chwilę kolejna okazja do spotkań i gotowania. Ale nie musi oznaczać kolejnych kilogramów wyrzucanego jedzenia. Zaplanuj mądrze:
● Policz porcje – oszacuj, ile gramów produktu na osobę potrzebujesz
● Zrób listę zakupów i trzymaj się jej – promocje kuszą, ale nie są okazją, jeśli jedzenie trafi do kosza
● Serwuj mniejsze porcje i dokładaj w razie potrzeby – to dużo lepsze niż przeładowany stół
● Zachęć gości do zabrania resztek – to dziś norma, nie powód do wstydu
Zasada 4 „P” – działa cały rok, nie tylko od święta
● Planuj porcje i zakupy
● Przechowuj w lodówce, zamrażarce lub próżniowo
● Przetwarzaj resztki w nowe dania
● Podziel się z innymi
Chcesz dowiedzieć się więcej? Przygotowaliśmy dla Ciebie szczegółowy artykuł o niemarnowaniu żywności w święta i nie tylko
Święta to czas obfitości, ale nie nadmiaru. Najpiękniejszą współczesną tradycją może być dziś niemarnowanie, bo szacunek do jedzenia to szacunek do ludzi, pracy i środowiska.
