Autor: Urząd Miasta Tomaszowa Mazowieckiego
Reprezentanci szkół Tomaszowa Mazowieckiego zakwalifikowali się do finału ogólnopolskiego projektu edukacyjno-historycznego „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”, realizowanego przez Instytut Pileckiego. To wyjątkowe osiągnięcie uczniów, nauczycieli, opiekunów oraz lokalnych pasjonatów historii, którzy z zaangażowaniem pielęgnują pamięć o ważnych wydarzeniach i miejscach związanych z historią naszego miasta.
Finał projektu odbył się 12 i 13 czerwca 2026 roku w siedzibie Instytutu Pileckiego w Warszawie. W gronie finalistów znalazły się zespoły reprezentujące:
• Zespół Szkół Ponadpodstawowych nr 1,
• Szkołę Podstawową nr 1,
• Szkołę Podstawową nr 3,
• Szkołę Podstawową nr 8,
• Szkołę Podstawową nr 11,
• Szkołę Podstawową nr 6,
• Szkołę Podstawową nr 12,
• Szkołę Podstawową nr 13;
• Szkołę Podstawową nr 14,
• 41. Tomaszowską Drużynę Harcerską „Astrum”.
Zakres i tematyka tomaszowskich projektów była różnorodna. W SP nr 1 projekt realizowały uczennice z klasy 8a: Oliwia Bednarek, Tosia Jabrzyk, Zosia Jeske, Ola Pawłowska oraz z 8b: Ala Kwapisiewicz i Tosia Wiśniewska i postawiły sobie za cel przybliżenie historii związanych z tablicą upamiętniająca ofiary niemieckich zbrodni z czasów II wojny światowej, która znajduje się przy ulicy Browarnej.
Uczniowie SP nr 3 Przemysław Kośka, Piotr Biczysko i Olaf Kaczmarek podjęli tematykę związaną z terenem dawnego getta żydowskiego, siedzibą władz okupacyjnych oraz siedzibą Gestapo i policji niemieckiej w Tomaszowie Mazowieckim.
W SP nr 6 projekt realizowali uczniowie klas ósmych Maciej Karwas, Szymon Rudzki i Piotr Dela. Uczniowie zajmowali się drewnianym kościołem św. Marcina – najstarszym zabytkiem naszego miasta.
Uczniowie ze SP nr 8 zajmowali się historią i losami społeczności żydowskiej Tomaszowa Mazowieckiego w dobie okupacji niemieckiej.
SP nr 13 reprezentowała Ewa Kałuża z klasy 8a, przedstawicielka grupy uczniów z klas 7a i 8a, która prowadziła działania związane z historią getta w Tomaszowie Mazowieckim. Uczniowie poszukiwali informacji o tym miejscu pamięci, aby przybliżyć jego historię rówieśnikom i mieszkańcom miasta. Zorganizowali również warsztaty dla klas ósmych poświęcone dziejom getta i jego mieszkańcom.
Uczniowie Urszula Mruszczyk, Aleksandra Kawecka, Zuzanna Pietrzak, Lana Wójciak, Michał Piechura oraz Jakub Łaski ze SP nr 14 przygotowali wystawę oraz podcast poświęcone życiu i działalności Karoliny Juszczykowskiej. Podczas pracy badawczej odwiedzili Archiwum Państwowe w Tomaszowie Mazowieckim, obelisk upamiętniający bohaterkę oraz kamienicę „Krycha”, w której mieszkała.
W SP nr 12 projekt realizowały zespoły z dwóch klas: 7a – Oliwia Cieśliczka, Olga Krakowiak, Julia Trzonek, Liliana Trzonek, Maja Ulaszewska i 8c – Jagoda Cieśliczka, Maria Kwiatkowska, Natalia Ołownia, Martyna Woźniak, Iga Woźnica. Uczennice z klasy 7a skupiły się na przybliżeniu postaci mjr Henryka Dobrzańskiego ps. Hubal, bohatera walk z hitlerowskim najeźdźcą, któremu poświęcono „Szaniec Hubala”w niedalekim Anielinie. Zespół uczennic z klasy ósmej postanowił przedstawić niezwykłą historię budynku przy ul. Zapiecek 8, który w okresie międzywojennym był siedzibą „Kropli Mleka” – instytucji wspierającej matki w opiece nad noworodkami, w czasie okupacji niemieckiej stał się katownią tomaszowskiego gestapo.
W SP nr 11 w projekt zaangażowali się uczniowie z klasy 8a: Franciszek Smyk, Nadia Malesza, Igor Wajszczykowski, Zuzanna Witkowska i Karol Szczur. Uczniowie przedstawili postać dra J.S. Rodego, lekarza, społecznika, filantropia i patriotę.
Tegoroczna edycja projektu zgromadziła 40 zespołów z 27 miejscowości z całej Polski. Obecność tak wielu grup z Tomaszowa Mazowieckiego stanowi powód do dumy i potwierdza, że młodzi mieszkańcy naszego miasta aktywnie angażują się w odkrywanie oraz dokumentowanie lokalnej historii.
